Pielęgnacja zwierząt

Kokcydioza królików: objawy, leczenie, zapobieganie

Autor Katarzyna Bzik
Katarzyna Bzik04.01.20248 min.
Kokcydioza królików: objawy, leczenie, zapobieganie

Kokcydioza królików to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Eimeria, które powodują zmiany zapalne i wyniszczają nabłonek jelit. Choroba rozprzestrzenia się drogą pokarmową i może prowadzić do śmierci zwierząt, dlatego ważna jest znajomość objawów, metod leczenia i sposobów zapobiegania. W artykule znajdziesz praktyczne informacje o tym, jak rozpoznać i zwalczać kokcydiozę u królików.

Kluczowe wnioski:
  • Kokcydioza objawia się głównie biegunką i jest trudna do zdiagnozowania.
  • Leki przeciwko kokcydiozie podaje się najczęściej doustnie lub domięśniowo.
  • Dla zapobiegania należy dbać o czystość klatki i odpowiednio odkażać pomieszczenia.
  • Młode króliki są bardziej podatne, konieczne są szczepienia profilaktyczne matek.
  • Bardzo ważna jest kontrola nowo kupowanych zwierząt i kwarantanna po wprowadzeniu do hodowli.

Kokcydioza królików - objawy choroby

Najczęstszymi objawami kokcydiozy królików są biegunka, brak apetytu, osłabienie oraz chudnięcie zwierząt. U młodych osobników choroba może prowadzić nawet do nagłego upadku i śmierci.

Pierwsze symptomy pojawiają się zazwyczaj po około 5-10 dniach od zakażenia, ale pełny obraz kliniczny rozwija się po 2-3 tygodniach. Charakterystyczną oznaką jest obecność krwi i śluzu w kale. Kał ma postać brei, a w zależności od stadium choroby bywa też ciemny, bardzo śmierdzący i zawierający maziółki.

W miarę postępu choroby dochodzi do odwodnienia, zwierzęta są osowiałe, mają mętną i "bladą" spojówkę. Skóra traci elastyczność, brzuszki u młodych króliczków zapadają się. Zwierzęta tracą apetyt, ponieważ przełyk i żołądek również są zapalnie zmienione.

Biegunka utrzymująca się dłużej niż 2 dni z domieszkami krwi lub śluzu plus spadek masy ciała powinny budzić podejrzenie zarażenia kokcydiami.

Rozpoznanie kokcydiozy

Postawienie ostatecznej diagnozy kokcydiozy wymaga specjalistycznych badań kału i identyfikacji jaj pasożytów. Świeży kał pobiera się bezpośrednio z odbytu zwierzęcia i zabezpiecza specjalnym buforem.

Badanie mikroskopowe pozwala oznaczyć rodzaj pasożyta i stopień nasilenia infekcji. W tym celu wykonuje się rozmazy kału barwione specjalnymi metodami. Dzięki temu widać charakterystyczne okrągłe lub owalne jaja Eimeria z tkanką lub płynem w środku.

Kokcydioza królików - sposoby leczenia

Leczenie kokcydiozy królików polega na zastosowaniu odpowiednich leków przeciwko pierwotniakom. Są to głównie preparaty: sulfonamidowe, sulfonamidowe z trimetoprimem oraz toltrazuryl i diklazuril.

Leki podaje się doustnie, w wodzie do picia lub zastrzykach domięśniowo. Ważne jest, aby leczenie objęło wszystkie zwierzęta w hodowli i było kontynuowane przez zalecany okres, nawet jeśli objawy ustąpią.

Wspomagająco stosuje się płyny nawadniające, witaminy z elektrolitami oraz probiotyki w celu wsparcia regeneracji mikroflory jelitowej. Konieczne jest też zapewnienie spokoju, ciepła i łatwostrawnej diety.

Aby leczenie kokcydiozy było skuteczne, należy koniecznie podać leki wszystkim królikom w hodowli i kontynuować terapię zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii.

Zabiegi wspomagające

Oprócz farmakoterapii, w leczeniu kokcydiozy pomocne są:

  • zabiegi nawadniające podskórnie lub dożylnie przy odwodnieniu
  • witaminy z elektrolitami doustnie
  • probiotyki i prebiotyki dla regeneracji flory bakteryjnej
  • preparaty wzmacniające odporność
  • dieta łatwostrawna, mleczna

Po przebytej kokcydiozie konieczny jest okres rekonwalescencji i obserwacji stanu zdrowia królików. Niektóre osobniki mogą wracać do formy nawet kilka tygodni.

Czytaj więcej: Najlepsze grzałki dla żółwi - poradnik

Kokcydioza królików - profilaktyka i zapobieganie

Aby zapobiec kokcydiozie, bardzo ważne jest przestrzeganie zasad higieny i profilaktyki. Podstawową kwestią jest utrzymywanie czystości klatek i miejsca hodowli - kał i sierść są głównym źródłem zakażenia.

Optymalne jest codzienne sprzątanie kojców i wyścielanie świeżą ściółką. Niezbędne też okresowe odkażanie pomieszczeń specjalnymi środkami.

Przy pierwszym zakładaniu hodowli warto poddać zwierzęta badaniom na obecność pasożytów i w razie potrzeby odrobaczyć. Nie zaleca się sprowadzania do hodowli królików ze źródeł niepewnych bez uprzedniej kwarantanny.

Konieczne jest odrobaczanie profilaktyczne przez 3 dni 2 razy do roku oraz szczepienie matek na 4-6 tygodni przed porodem. Pozwoli to wytworzyć przeciwciała u młodych i uchroni je przed zachorowaniem. Szczególnie ważne jest to u ras małych i karzełkowatych.

Profilaktyka u prosiąt

Młode króliki do 6 tygodnia życia są najbardziej narażone na rozwój ostrej postaci choroby. Dlatego ważne jest:

  • utrzymywanie czystości gniazda
  • kontrola pobierania mleka przez wszystkie młode
  • stały dostęp do świeżej karmy i czystej wody

W miarę możliwości lepiej trzymać młode oddzielnie od starszych zwierząt, które mogą być nosicielami pasożytów.

Wiek królika Zalecenia
prosięta 2-6 tyg. kwarantanna, osobne kojce
młode 6-12 tyg. witaminy z elektrolitami
dorosłe szczepienia co 6 miesięcy

Kokcydioza królików - diagnostyka i badania

Kokcydioza królików: objawy, leczenie, zapobieganie

Rozpoznanie kokcydiozy opiera się głównie na badaniu kału pod kątem obecności oocyst pierwotniaków. Materiał pobiera się bezpośrednio z odbytu zwierzęcia lub ze świeżo zanieczyszczonej ściółki.

Najczęściej wykonuje się tzw. rozmazy kału, czyli preparaty mikroskopowe z próbki kału utrwalonej i zabarwionej specjalną metodą. Pozwala to na identyfikację jaj pasożytów, oznaczenie ich gatunku i stopnia intensywności inwazji.

Oprócz badań kału możliwe jest wykonanie sekcyjnego badania zwierzęcia padłego z powodu kokcydiozy w celu oceny zmian anatomopatologicznych.

Inne badania

W diagnostyce różnicowej bierze się pod uwagę również inne schorzenia przebiegające z biegunką, np. salmonellozę czy dysbakteriozę. W tym celu pobiera się wymazy lub robi posiewy bakteriologiczne kału i narządów wewnętrznych.

Czasem konieczne jest też wykonanie morfologii krwi w poszukiwaniu odchyleń wskazujących na stany zapalne lub niedokrwistość na tle utraty białka i krwawień z przewodu pokarmowego.

Kokcydioza królików - przebieg choroby

Przebieg kliniczny kokcydiozy zależy od wieku zwierzęcia, odporności i liczby spożytych oocyst. Choroba rozwija się najczęściej u młodych osobników między 2. a 8. tygodniem życia, rzadziej u starszych.

Okres wylęgania choroby wynosi ok. 17 dni. Pierwsze objawy to brak apetytu, osowiałość i drobne ilości śluzowatej biegunki. Następnie pojawia się krwawy, śmierdzący i obfity kał.

Dochodzi do odwodnienia, zwierzęta są wyniszczone, mają zapadnięte oczy i brzuch. Może dojść do nagłej śmierci z powodu toksemii. Z reguły śmiertelność sięga 80-100% prosiąt w miocie.

Postać przewlekła

U dorosłych osobników częściej występują łagodniejsze postacie kokcydiozy o przewlekłym charakterze. Dominuje wtedy okresowa, lekka biegunka i spadek masy ciała. Jednak króliki stają się roznosicielami choroby i źródłem zakażenia dla młodych zwierząt.

Kokcydioza królików - źródła zakażenia

Pasożyty wywołujące kokcydiozę przenoszone są drogą pokarmową poprzez zanieczyszczoną paszę, wodę lub sierść. Głównym rezerwuarem zarazków jest kał chorych zwierząt zawierający oocysty pierwotniaków.

Najczęściej do zakażenia dochodzi przy bezpośrednim kontakcie zdrowych osobników ze ściółką, sprzętami lub innymi królikami, u których rozwija się faza wydalania oocyst z kałem.

Dla rozwoju choroby nie jest konieczne duże inokulum (liczba spożytych oocyst). Już 20-50 oocyst może spowodować śmiertelną postać kokcydiozy u młodych zwierząt.

Oocysty pierwotniaków zachowują zdolność inwazyjną nawet przez kilka miesięcy w sprzyjających warunkach wilgotności i temperatury. Mogą też przetrwać zimę w ściółce i aktywować się wiosną.

Podsumowanie

Kokcydioza królików to groźna choroba pasożytnicza, która atakuje głównie młode osobniki. Objawia się silną, krwawą biegunką, brakiem apetytu i odwodnieniem. Prowadzi często do śmierci zwierząt w ciągu kilku dni. Dlatego tak istotna jest znajomość metod zapobiegania chorobom królików jak kokcydioza i leczenia kokcydiozy.

Aby skutecznie zwalczać tę pasożytnicą inwazję, należy podać leki (sulfonamidy, diklazuril) wszystkim królikom jednocześnie. Konieczne też odkażenie pomieszczeń i profilaktyka polegająca na szczepieniu matek przeciwko kokcydiozie. Pozwoli to wytworzyć przeciwciała u młodych poprzez siarę.

Niestety wiele objawów kokcydiozy królików jest niespecyficznych, jak luźny kał z domieszkami śluzu czy krwi, które mogą sugerować również salmonelozę lub zatrucie pokarmowe. Kluczowa jest zatem mikroskopowa identyfikacja jaj pierwotniaków w kale.

Miejmy nadzieję, że dzięki temu artykułowi każdy hodowca będzie wiedział, jak rozpoznawać i skutecznie leczyć tę podstępną chorobę oraz jak jej zapobiegać, aby króliki cieszyły się zdrowiem i długim życiem.

Najczęstsze pytania

Typowe objawy kokcydiozy to przewlekła lub ostra biegunka z domieszką krwi i śluzu, wyniszczenie, brak apetytu, przygnębienie. U młodych królików choroba przebiega burzliwie z odwodnieniem i prowadzi do śmierci w ciągu kilku dni.

Rozpoznanie opiera się na badaniu mikroskopowym kału i wykryciu charakterystycznych jaj pierwotniaków z rodzaju Eimeria. Czasem wykonuje się też sekcję zwłok lub badania bakteriologiczne kału w diagnostyce różnicowej.

Stosuje się głównie leki przeciwpierwotniakowe (diklazuril, toltrazuryl, sulfonamidy). Ważne, aby terapią objąć jednocześnie wszystkie zwierzęta i kontynuować leczenie przez zalecany czas. Wspomagająco podaje się probiotyki i płyny nawadniające.

Profilaktyka polega na utrzymywaniu czystości klatek, regularnym odrobaczaniu oraz szczepieniu samic przeciwko kokcydiozie na ok. 4 tygodnie przed porodem. Pozwala to wytworzyć przeciwciała u młodych poprzez siarę i zapewnić bierną odporność.

Prawidłowo przeprowadzone leczenie pozwala wyleczyć kokcydiozę, choć rekonwalescencja bywa długa. Niestety często chorują całe mioty młodych i śmiertelność sięga 80-100%. Dlatego tak istotna jest profilaktyka.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Franus czeka na adopcję!
  2. Szczur domowy: jak długo żyje i ile lat żyje szczur?
  3. Brit Premium 15 kg - Karma dla dorosłych psów ras dużych
  4. Obroża dla kota na pchły i kleszcze - Skuteczna ochrona dla Twojego kota
  5. Poznaj Teo i Szymona z Fundacji
Autor Katarzyna Bzik
Katarzyna Bzik

Jestem architektką wnętrz z zamiłowaniem do nowoczesnego, a jednocześnie przytulnego wzornictwa. Na moim blogu publikuję inspiracje do aranżacji wnętrz w domu i mieszkaniu - od kolorystyki ścian, przez dobór mebli, po dodatki i dekoracje. Dzielę się pomysłami jak nadać przestrzeni niepowtarzalny charakter. Omawiam najnowsze trendy we wzornictwie wnętrz. Poruszam też kwestie funkcjonalności pomieszczeń i ergonomii przestrzeni życiowej, aby wnętrza były nie tylko piękne, ale i wygodne. Zapraszam do śledzenia bloga!


 

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły